Καμιά φορά μοιάζουν όλα τόσο απλά, κι όμως, είναι τόσο πολύπλοκα. Και από την άλλη πλευρά, απλοποιούμε, φτάνοντας στο εσφαλμένο, πολυδιάστατα φαινόμενα. Σε κοινωνικό, μορφωτικό, επαγγελματικό και εν γένει στο επίπεδο της καθημερινής επι-, δια- και συμβίωσης.

Φταίει ίσως η κατά πλειοψηφία (ας μην παραγκωνίζουμε την στατιστική, όλα συμβαίνουν βάσει πιθανοτήτων) ανθρώπινη φύση. Η ευκολία του κρίνειν και όχι του κρίνεσθαι, η απλότητα του βραχυπρόθεσμου μπροστά στο χαοτικά δύσβατο μελλοντικό και μακροπρόθεσμο. Εν ολίγοις, αυτό που συμβαίνει, μεταφερμένο κατά μια οικοδομική έννοια, είναι η απόπειρα περάτωσης μιας οικοδομής ξεκινώντας από την σκεπή. Και έχει ο Θεός για τη βάση, όλο και κάτι θα βρούμε για να την μπαζώσουμε.

Αβάσταχτος παρασιτισμός, αναιτιολόγητη απουσία βασικών αρχών και μια χαλαρότητα η οποία κατά παράδοξο τρόπο απέχει παρασάγγας από την ελευθερία. Για την ακρίβεια, χαρίζει ασυδοσία στους «χαλαρότερους» εκ των προαναφερθέντων και στερεί βασικές ελευθερίες από τους υπόλοιπους.

Αναρχικός, φασίστας, τεμπέλης, απροσάρμοστος, ιδιότροπος, αλλοπρόσαλλος. Χαρακτηρισμοί και κρίσεις, παντού. Από ποιούς όμως; Και με ποιό δικαίωμα. Όχι βέβαια ότι κρίσεις όπως οι ανωτέρω δεν ισχύουν για αρκετούς, όμως……υπάρχουν και κάποιοι άλλοι. Κάποια φωτεινά πνεύματα. Και στην θέση των παραπάνω λέξεων, θα τοποθετούσα τις εξής: Οι αγανακτισμένοι, οι αδικημένοι, οι δίκαιοι, οι ικανοί, οι καινοτόμοι. Κάποιοι ελεύθεροι πολιορκημένοι σε ένα χρόνιο νοσηρό καθεστώς  ψυχικής ανελευθερίας.

Οι περιπέτειες του κ. Νανόπουλου με την επιστροφή του στην Ελλάδα, η απόρριψη του κ. Χριστοδούλου ενώ, αν δεν σφάλλω, επί σειρά ετών δίδασκε στο Princeton, η απουσία από τη χώρα, η οποία ουδέποτε έμπρακτα ενδιαφέρθηκε, φωτεινών μυαλών όπως ο Νίκος Λυγερός και ο Ευάγγελος Κατσιούλης. Και πολλοί άλλοι γνωστοί, μα για την ελληνική μάζα άγνωστοι. Έχουμε άλλα ενδιαφέροντα εδώ στην όμορφη Ελλάδα, το ξεχρέωμα των οικονομικών ατασθαλιών διαφόρων ποδοσφαιρικών ομάδων, τους τραγουδιστές (να τραγουδούσαν και καλά…), τους ποικίλους κοσμικούς και «καλλιτέχνες» με τις εκάστοτε ανωμαλίες τους, πλαστικές, αλλαγές φύλου, ναρκωτικά, υποθέσεις της νύχτας, και μην ξεχνάμε το διαβόητο δουκάτο των Ζωνιανών. Αλλά και πολλών άλλων περιοχών, μην ξεγελιόμαστε. Αυτοί αποτελούν τους επιφανείς και λίαν ελεύθερους έλληνες, τα σαθρά κοσμικά κυκλώματα νεόπλουτων.

Και ακούμε, ακούμε, ακούμε… Μα δεν νιώθουμε. Ένα ακριβοπληρωμένο κοστούμι, μια καλοζυγισμένα μοδάτη γραβάτα και ύφος 25^χρονης  χήρας στον επικήδειο λόγο του ζάπλουτου αείμνηστου 85^χρονου τέως συζύγου(με την περιουσία του οποίου συνδεόταν με κεραυνοβόλο έρωτα η προαναφερθείσα «τεθλιμμένη») και δηλώσεις. Κοινωνική πολιτική, λαοκαπηλεία, «μεριμνούμε, σας φροντίζουμε» . Σας χαρίζουμε όσα ήδη έχετε κατακτήσει μόνοι σας και σας στερούμε όσα δεν έχετε.

Όλα έχουν μια σειρά όμως, όλα από κάπου αρχίζουν και κάπου ελπίζω να τελειώσουν, πριν είναι αργά. Υφιστάμεθα διαστρέβλωση βασικότατων αρχών και αξιών, όπως της ελευθερίας, της απελευθέρωσης, της αγνότητας κ.ά. Και όταν λέω απελευθέρωση, σε καμία περίπτωση δεν εννοώ τη νομιμοποίηση των ναρκωτικών ( κλασσικό βλακώδες αίτημα «απελευθέρωσης»). Όταν λέω αγνότητα, δεν εννοώ να πάρουμε τα βουνά και τα λαγκάδια, τα μοναστήρια και τα κατηχητικά. Αυτό είναι το πρόβλημα μας, το λάθος. Έχουμε αφανίσει ουσιώδεις έννοιες δίνοντας τους απόκοσμο νόημα. Η απελευθέρωση να ληφθεί ως ελευθερία βούλησης, σκέψης, πράξεων, να ληφθεί ως ΑΞΙΟΚΡΑΤΕΙΑ επιτέλους. Ελευθερία να ληφθεί ως παροχή ευκαιριών για κάθε ένα άνθρωπο, με τις ιδιαιτερότητες, τα ελαττώματα και τα προτερήματά του. Να ληφθούν από κοινού ως εξάλειψη της αδικίας με οιαδήποτε μορφή λαμβάνει αυτή, να ληφθούν ως απαρχή για την τελεσφόρηση του διάχυτου στις μέρες μας πνευματικού περιορισμού. Η αγνότητα να ληφθεί απλά ως καλή βούληση, ως σοβαρότητα. Πόσοι λίγοι άνθρωποι έχουν πλέον την ευκαιρία να αναφωνήσουν «ΕΥΡΗΚΑ!»; Αντιδημιουργικό καθεστώς, σήψη.

Και βέβαια το εκπαιδευτικό σύστημα. Ένας φαύλος κύκλος αναμόχλευσης και αναπαραγωγής έτοιμης γνώσης. Καμία δημιουργικότητα, καμία εγκεφαλικά παραγωγική διαδικασία. Απλά αποστήθιση, απλά τύφλωση. Κανείς μέχρι στιγμής δεν έχει λύσει τα εξής προβλήματα: Έστω ότι έχουμε τρεις μαθητές που αγγίζουν το άριστα. Ο ένας με α κόπο, ο άλλος με 3α κόπο και ο τρίτος με 10α κόπο. Τίνι τρόπω διαχωρίζονται αυτοί μεταξύ τους; Έστω ότι υπάρχουν δέκα μαθητές οι οποίοι επιδεικνύουν χαρακτηριστική αδιαφορία. Οι 9 εξ αυτών διότι εκ των πραγμάτων δεν ενδιαφέρονται, ο ένας όμως; Μήπως κάπου, κάποτε, υπήρξε πληγή; Μήπως σε αυτό το ρηχό και ανιαρό εκπαιδευτικό σύστημα κάπου χάθηκε το ενδιαφέρον, χάθηκε το κίνητρο; Ας κρίνει καθένας από μας. Ή μάλλον ας μην κρίνει, επί σειρά δεκαετιών κρίνουμε και πάλι στα ίδια είμαστε. Τα πράγματα είναι πασιφανή και σαφέστατα. Πολυτέλειες το να ζητήσουμε προώθηση τάξεων για χαρισματικά παιδιά όπως γίνεται σε αρκετές άλλες χώρες, πολυτέλειες. Δεν έχουμε κατακτήσει καν τα στοιχειώδη. Ο παράγοντας της σκέψης απουσιάζει πλήρως από τα ελληνικά εκπαιδευτικά τεκταινόμενα, ακόμα και σε ακαδημαϊκό επίπεδο.

Εν ολίγοις και συνοψίζοντας, πάλι τα μπέρδεψα. Απλά, ένα σύντομο ποτ πουρί του Ελλαδιστάν (το Word μου υπογραμμίζει την προηγούμενη λέξη, θα φτιάξω όμως ένα patch  που να την περιλαμβάνει, πρέπει). Τα ‘μπλεξα πάλι, εκπαιδευτικό σύστημα, σαθρά πρότυπα, αδικία και ρουσφέτια, τι να πρωτογράψω; Συγχωρέστε με. Ποια είναι η λύση; Κοινή για όλα. Οι ίδιες λέξεις, τα ίδια νοήματα, ξανά και ξανά, μέχρι να τα χωνέψουμε: ΑΞΙΟΚΡΑΤΕΙΑ, ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΑΝΘΡΩΠΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, ΣΚΕΨΗ. Μα μάθαμε να βλέπουμε σε δύο διαστάσεις, ούτε καν στις οπτικά φανερές τρεις. Ο εαυτός μας και οι συνέπειες πάνω μας. Δεν αντιλέγω, και αυτό χρήσιμο είναι. Αφού όμως πρώτα παρακάμψουμε ακόμα και το χρόνο και δούμε τις ζωές μας σε πλήθος διαστάσεων, δούμε αναλυτικά το τι συμβαίνει πια γύρω μας, ποιοι πονάν, ποιοι ευφραίνονται. Και γιατί.  Και αν τα αξίζουν όλα αυτά.